Psychologiczny test Turinga

Pomysł nasunął mi się przy okazji lektury nowej książki Kahnemana. Rozważmy następujący wariant słynnego eksperymentu z Maszyną Turinga. Komputer i człowiek rozgrywają dowolną grę w rozumieniu gry z teorii gier. Przygląda się temu sędzia, który obserwując tylko ich ruchy musi zdecydować, który jest człowiekiem, a który robotem.

Szkopuł w tym, że człowiek jest zwykłym przechodniem z ulicy, który gra nieracjonalnie. Jeszcze większy szkopuł w tym, że również komputer ma grać nieracjonalnie, aby uniknąć demaskacji.

Czyje zadanie jest trudniejsze: sędziego, czy komputera (programisty)? Z jednej strony, jak zaprogramować komputer, aby zachowywał się irracjonalnie? Z drugiej, jeśli sędzia będzie znał zespół cech zdradzających irracjonalne zachowanie ludzi (na przykład po lekturze książki Kahnemana), to czy programista jest w stanie zaimplementować takie zachowania maszynie?

Często myślimy, że racjonalność jest kluczem do sztucznej inteligencji. Zakładamy, że racjonalność jest swoistym rodzajem inteligencji funkcjonującym w odpowiednich warunkach. System takich inteligentnych jednostek obliczeniowych oparty na podstawach teoriogrowych miałby być wedle takiego myślenia odbierany jako inteligentny, i w tym sensie teoria gier umożliwiłaby realizację marzeń o stworzeniu sztucznej inteligencji.

Psychologiczny test Turinga, przedstawiony powyżej, stawia taką tradycyjną koncepcję do góry nogami: aby być nierozpoznawalnym, komputer musi udawać człowieka, a więc być nieracjonalny.

Opublikowano Ciekawostka, Pomysł | Otagowano , , , , , , , | Dodaj komentarz

Czy teoria gier jest użyteczna?

 

Odpowiedź na tytułowe pytanie zależy od tego, jak zdefiniujemy “teorię gier” i jak zdefiniujemy “użyteczność”. Na szczęście słowo “jest” nie budzi raczej wątpliwości.

Teoria gier jest tą dziedziną wiedzy, która ma  teoretyczny i spekulatywny charakter. Wydawałoby się, że nie oferuje nam ona praktycznych rozwiązań w postaci algorytmów postępowania.

Niemniej sądzę, że teoria gier jest użyteczna. Za przykład na poparcie tej tezy niech posłużą tak zwane “gry o bezpieczeństwo” (security games). Uważam, że prace nad tego rodzaju grami są przykładem działalności wywodzącej się z ekonomii behawioralnej, która w sposób bezpośredni może służyć ludzkości.

Aby zrozumieć , na czym polegają gry o bezpieczeństwo, trzeba najpierw przypomnieć, czym są tzw. gry Stackelberga. Mają one zazwyczaj dwóch graczy: lidera i ucznia. Lider realizuje określoną strategię, a uczeń wybiera najlepszą jego zdaniem odpowiedź. Dla przykładu, spójrzmy na następującą grę:

1,1 3,0
0,0 2,1

Jedyną (mieszaną) równowagą Nasha jest lewy górny róg matrycy. Gracz “Wiersz” mógłby jednak wybrać drugą możliwą strategię i w ten sposób skłonić Kolumnę do grania w prawo. Dzięki temu zwiększa on swoją wypłatę z 1 do 2. Jest on w stanie uzyskać jeszcze wyższą wartość oczekiwaną, grając strategię mieszaną, nieznacznie wyższą niż 50 procent na wyższego wiersza (wartość oczekiwana – 2,5)

A teraz wyobraźmy sobie, ze zarządzamy ochroną lootniska. Musimy decydować, jak zorganizować patrole, gdzie montować kamery itd. Potencjalni terroryści mogą obserwować twoje działania (najprawdopodobniej w dużym stopniu przypadkowe) i reagować zgodnie ze swoim interesem. Nie mamy tu do czynienia z niczym innym, jak z Bajezjańska grą Stackelberga, gdzie ty jesteś liderem, a terrorysta – uczniem. Najważniejszym wyzwaniem jest oszacowanie dobrych strategii lidera – strategii opartych na heurystycznie mieszanych technikach obliczeniowych.

Tego typu modele teoriogrowe są obecnie stosowane w wielu tych miejscach, gdzie bezpieczeństwo jest potrzebne: na lotnisku międzynarodowym w Los Angeles (LAX), zarządzaniu ruchem lotniczym czy strażą nadbrzeżną Stanów Zjednoczonych.

Czy powinniśmy się martwić faktem, że mamy tam do czynienia ze strategiami mieszanymi, czyli opartymi na prawdopodobieństwie? Kilka lat temu w amerykańskim Newsweeku ukazał się artykuł o randomizacji działań’ z zakresu bezpieczeństwa, gdzie można było przeczytać (tłumaczenie własne):

Obecnie na lotniskach agenci ochrony muszą tylko naciskać przycisk “losuj”. W tym momencie obszar objęty ochroną przykrywa cyfrowa peleryna losowych punktów kontrolnych

Randomizacja – zaprawdę futurystyczna technologia. Trzeba mieć tylko nadzieję, że menedżerowie ochrony posiadają odpowiednie kompetencje z zakresu teorii gier, by umiejętnie tworzyć takie modele zapewniające bezpieczeństwo podróżnych. W każdym razie bardzo prawdopodobne jest, iż jeszcze przed wprowadzeniem teoriogrowych rozwiązań, posiadali oni wcześniejsze, intuicyjne umiejętności, które pod wpływem nowych odkryć, zostały po prostu dokładnie opisane i naukowo uzasadnione.

Ktoś mógłby się zapytać, w jaki sposób możemy znaleźć odpowiednią strategię, jeśli nie widzimy gry. Jak obliczyć wypłaty? Nie trzeba się tym martwić – istnieje obecnie ogromna w swej objętości literatura na temat szacowania ryzyka, a wiele osób zajmuje się tylko tym (analitycy szacujący ryzyko kredytowe). Dodatkowo, praca ludzi od bezpieczeństwa jest o tyle łatwiejsza od roboty potencjalnych agresorów, że może, a nawet powinna, być prowadzona w spoób utajony,

Doświadczenia ostatnich lat we wdrażaniu modeli teoriogrowych do codziennej pracy ludzi zajmujących się zapewnieniem nam bezpieczeństwa pokazują, że modele te działają, a wiele problemów dało się rozwiązań. Jeśli to nie świadczy o użyteczności gier, to już nie wiem, co miałoby służyć.

Opublikowano Artykuł | Otagowano , , , , , , | Dodaj komentarz

Równowagi Nasha. Rozwiązania niekooperacyjne

Szanowni uczestnicy zajęć fakultatywnych „Teroia gier w naukach społecznych”! Na zajęcia 29.11.2010 proszę o zapoznanie się z zamieszczonymi poniżej materiałami. Z góry dziękuję! Do zobaczenia!

Opublikowano 2010/11, Ogłoszenie | Otagowano , , | Dodaj komentarz

Literatura

Szanowni Państwo, ponieważ nie wyrobiłem się z udostępnieniem Państwu tekstów na poniedziałkowe zajęcia (za co przepraszam), zgodnie z naszą umową, nie muszą Państwo niczego czytać. Do zobaczenia!

 

Opublikowano Ogłoszenie | Dodaj komentarz

Świeżacy kontra grypsujący – intro do zajęć (25.10.2010)

Drodzy Państwo, uprzejmie proszę o przeczytanie na nasze następne spotkanie fragmentu książki Marka Kamińskiego pt. „Gry więzienne”. Szczególną uwagę poświęcimy problemowi informacji. Szczegóły znajdą Państwo w podlinkowanym tekście.

Inicjacja  – świeżacy kontra grypsujący – podstawowe dylematy wyboru w sytuacji ograniczonej informacji

  • Podejmowanie decyzji w sytuacji ograniczonej informacji
  • Gry wieloetapowe
  • Gry „Selekcja”, „Ukryta Strategia”, „Konfrontacja”

Literatura:  Marek M. Kamiński, Gry więzienne – tragikomiczny świat polskiego więzienia, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006, s. 60-85.

Opublikowano 2010/11, Ogłoszenie | Otagowano , , , | Dodaj komentarz

Wszyscy jesteśmy graczami – wprowadzenie do problematyki (intro do zajęć 18.10.2010)

Drodzy Państwo,

dziękuję za liczne przybycie na zajęcia organizacyjne przedmiotu „Teoria gier w naukach społecznych” (no i wizytę na tej stronie!). Przypominam, że spotykamy się w poniedziałki o godzinie 14.40 w sali 35B. O czym będziemy rozmawiać? Na początek czeka nas mała rozgrzewka – zapoznanie się z językiem teorii gier (po to, abyśmy się nawzajem dobrze rozumieli), a także z przynajmniej jednym sposobem zapisu gier oraz z kilkoma innymi rzeczami. Aby się to udało, muszą Państwo koniecznie zapoznać się z literaturą, którą Wam przygotowałem. Czeka ona na Was pod poniższymi linkami

Wszyscy jesteśmy graczami – wprowadzenie do problematyki teorii gier  (2 godz)

  • pojęcie gry
  • gry macierzowe
  • dominacje i punkty siodłowe

Literatura:

Opublikowano 2010/11, Ogłoszenie | Otagowano , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Teoria gier w interakcjach społecznych

Presh Talwalkar tłumaczy, jak wykorzystać teorię gier w zagmatwanych relacjach międzyludzkich.

Opublikowano Uncategorized | Otagowano , , , | Dodaj komentarz